Ergoterapi bugün

Daha fazla bağımsızlığın yolu

Ergoterapi tıbbi ve sosyal bilimler esaslarına dayanan ve doktor tarafından kararlaştırılan bir tedavi tedbiri olup, motorik-işlevsel, sensomoto­rik-perseptif, nevro-psikolojik ve/veya psikososyal bozuklukları olan her yaştaki insanlara tatbik edilir.

Ergoterapi insanlara bir hastalık, yaralanma ve özürlülük neticesinde kaybolan veya henüz oluşmamış işlem yeteneklerine günlük yaşamda tekrar kavuşmalarına yardımcı olmak amacını güder.

Günlük yaşamda işlem yeteneğine sahip olmanın anlamı, insanın kendisine verdiği veya yaşamları çerçevesinde oluşan ve de toplum tarafından veri­len vazifelerin kendisinin hoşnut kalacağı şekilde yerlerine getirebilmesidir. Etkin bir işlem yeteneği için şartlar, bedeni, akli ve psijik işlevlerin geniş bir şekilde yerinde olması ve insanın çevresi için­de çok yönlü faaliyet gösterebilmesidir. Ergoterapi’nin amacı bedeni, akli ve psijik işlevle­rin mekanik olarak tekrar oluşturulması değil, insanın hayatında çeşitli rolleri ve bunlara bağlı olan görevleri tekrar en uygun şekilde üstlenebil­mesidir. Amaç, azami bağımsızlığa erişebilmek ve günlük yaşamda ve/veya çalışma hayatında kimseye bağlı olmamaktır.

Bu sebepten ayrıcalı hastalık belirtileri değil, işlem yeteneğinin kısıtlı olması ön planda yer almamaktadır. İlgilendiren durum, insanın hastalığı veya yaralanması çerçevesinde neleri yapmağa mukte­dir olmadığı değil, ona nasıl yardım edile bilineceğidir. “Ergoterapi” tedavi şeklinin temelinde tasarı veya konsept olarak, hastaların veya özürlülerin güne veya işleve bağlı faaliyetleri ve prosedeleri hakkında, anlamlı yaşamları için gerekli yetenekleri geliştirebilmek, koruyabilmek, tekrar sahip olabilmek veya genişletebilmek yatmaktadır.

Burada çevre ile olan bağlantı önemli bir anlam taşımaktadır. Çevreye uyum sağlamanın terapi uzmanı için iki anlamı bulunmaktadır. Bunlardan birincisi insanın bulunan çevre elementlerine uyum sağlaması, ikincisi çevre elementlerinin hastaya uyumunun sağlanması anlamına gelmek­tedir.

Ergoterapi günlük yaşam ve meslekte bağımsızlığa yardımdır

Ayrıntılı bir ergoterapik bulgu tespitinden sonra hasta ve/veya aile efratları ile birlikte bireysel amaçlar üzerinde çalışılır, tedavi planı hazırlanır ve uygun tedavi yöntemleri ve medyalar seçilir. Terapi uzmanları kendi mesuliyetleri altında teda­vinin gidişatını yapılandırırlar. Onlar günlük ve mesleki yaşamla ilgili amaçlı talimatlar verirler ve bağımsızlığa giden adımların oluşmasında yardımcı olurlar. Terapik süreç içinde amacın, tedavi planının ve tedavi yöntemlerinin devamlı olarak hastanın yeteneğine ve değişen ortamlara uydurulması gerekir.

Tedavi aynı zamanda yardımcı gereçleri ve kenet­leri içerler. Ergoterapi uzmanları bunları kendileri seçer veya kendileri imal ederler ve bunların kul­lanılması hakkında egzersiz yaptırırlar.

Ergoterapi çalışma alanları

  • Ortopedi, Kaza Tıbbı, Içhastalıkları, Romatoloji, Nevroloji, Jeriyatri, Pediyatri, Çocuk ve Gençlik Psikiyatrisi, Psikiyatri ve Psikosomatik dalları olan klinikler ve hastaneler
  • Özürlü çocuklar için olan kurumlar, örneğin özel okullar, çocuk hortları, yurtlar ve erken tedavi merkezleri
  • Yaşlılar ve bakım evleri ve günlük klinikler gibi jeriyatrik kurumlar
  • Sosyal, tıbbi ve mesleki rehabilitasyon kurumları ve özürlüler için olan atölyeler
  • Mobil Hizmet adı altındaki organizasyonlarda ve sosyal koğuşlarda
  • Şahsi muayenehanelerde (iki senelik mesleki tecrübeden sonra)

Öğretici ergoterapi uzmanı olarak veya ergotera­pi öğrenimi veren okullarda yetiştirici müdür olarak

Pediyatri

Pediyatri’de ergoterapi, gelişmelerindeki gecikmeler neticesinde bağımsızlıkları ve işlem yetenekleri kısıtlı veya özürlülük tehlikesi bulunan veya özürlü olan bebeklik yaşlarından, gençlik yaşlarına kadar olan çocuklara hitap eder. Bunların nedenleri örneğin, beyindeki hasarlar veya gelişme bozuklukları, duygu aksaklıkları, algıların değerlendirilmesindeki bozukluklar, sosyal gelişme ve irtibat yeteneği bozuklukları, ayrıca ruhi hastalıklar ve akli özürlülükler neticesinde hareket seyrinin doğuştan veya erken yaşlarda başlayan bozukluklarıdır. Öncelikli amaç, daima çocuğun imkan dahilindeki en büyük işlem yetenekliği ve buna bağlı olarak, azami bağımsızlığıdır. Bunu içerleyenler, örneğin

Sosyo-duygusal yeteneklerin, diğerleri yanısıra, duygusal yöneltimin, afektlerin, güdülenmenin, veya irtibatın

  • Hareket seyrinin, gerginliğin regüle edilmesinin ve koordinasyonun düzeltilmesi
  • Duygu algılarının/duyumsal entegrasyonun gerçekleştirilmesi ve bütünleştirilmesi ile bedeni algıların ve bedeni semanın düzeltilmesi
  • Konsantrasyon ve süreklilik gibi algıya dayanan yeteneklerin geliştirilmesi ve düzeltilmesi
  • geliştirilmesi ve düzeltilmesi
  • Çocuğun aileye ve çevreye entegrasyonu
  • Kalıcı noksanların, diğerleri yanısıra yardımcı gereçlerle de telafisi

Diğerleri yanısıra Ayres (Duyumsal Entegrasyon Terapisi), Affolter, Bobath, Castillo Morales ve Forstig’in tedavi taslakları çerçevesinde tedavi yapılır.

Tedavide sunulan çocukla ilgili bütün işlevler prensipte maksada uygun bir fiili münasebette bulunmalıdırlar. Çocuğun/gencin gerçek gelişme durumu bütün önlemlerin temelidir. Bunun için çocuğun bütün zihinsel, duygusal ve bedeni yeteneklerinin ve eksikliklerinin tesbit edilmesi gerekir. Ebeveynlerin bilgilendirilmesi ve onlarla sıkı bir müşterek çalışmanın yapılması ile çocukla ilgilenen bütün şahıslarla yapılacak mübadeleler tedavinin vazgeçilmez parçalarıdır.

Nevroloji

Nevroloji’de herşeyden önce merkezi sinir sisteminin hastalıkları, inme, kafatası-beyin yaralanmaları, bedeni felç veya Multipl Skleroz tedavisi yapılır. Bunlar genel olarak diğerlerine nazaran yavaş veya nadiren bütünüyle ortadan kaybolan çok muhtelit bozukluk görünüşleri ortaya sürerler.

Bir ergoterapik tedavi örneğin şunlan içerler.

  • Patalojik duruş ve hareket modelinin önünün kesilmesi ve tasfiyesi ile normal hareketlere yolaçılması
  • Duygu algılarının/duyumsal entegrasyonun koordinasyonu, gerçekleştirilmesi ve bütünleştirilmesi
  • Sensomotorik ve algısal fonksiyonların sağlamlaştırılması için denge fonksiyonlarının düzeltilmesi de dahil olmak üzere, merkezi bağlantılı kaba ve ince motorik bozuklukların düzeltilmesi
  • Nevropsikolojik eksikliklerin ve dikkat, konsentrasyon, akılda tutma yeteneği, hafıza veya okuma-anlam-kavrayışı, bir davranışı meydana getiren elementleri anlayışı, eşyaları tanıyışı veya mekanları, zamanı ve şahısları kavrayışı gibi algıya dayanan yeteneklerin düzeltilmesi
  • Mukabil fonksiyonların öğrenilmesi
  • Sosyo-duygusal yeteneklerin, diğerleri yanısıra duygusal yöneltimin, afektlerin, güdünün veya irtibatın geliştirilmesi ve düzeltilmesi
  • Kişisel, evcil, ve mesleki bağımsızlık açısından, günlük uğraşıların egzersizi

Bilgilendirme veya uygun yardımcı gereçler ve evcil ile mesleki çevrede değişiklikler, gereğinde yardımcı gereçlerin yapımı ve uyumu

Yukarirda belirtilen amaclara ulaşabilmek için terapi uzmanı örneğin Bobath, Affolter, Johnstone, PNF, Perfetti, Castillo Morales veya diğerleri gibi çeşitli tedavi girişimlerinde bulunur.

Hastanın, bütün eski becerilerine tekrar kavuşmamış olsa dahi, belirli işlem yeteneklerini öğrenmesi halinde planlanan tedavi amaçlarına ulaşmış sayılır.